معرفي آزمايشگاه مركزي دانشگاه شهيد چمران اهواز
تاریخ مقاله :
1384/07/18
تعداد بازدید :
4769
نویسنده :
اميد مرادي
چکیده مقاله

آزمايشگاه مركزي دانشگاه شهيد چمران با 2050 متر زير بنا در دوطبقه تأسيس گرديده است. فاز اول اين مجموعه در فروردين ماه 1384 با حضور وزير محترم وزارت علوم و تحقيقات و فناوري جناب‌آقاي دكتر جعفر توفيقي افتتاح و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است. از جمله اهداف اين مركز تجمع، نگهداري، سامان‌دهي و سرويس‌دهي دستگاه‌هاي داراي كاربرد عمومي براي دانشگاه و همچنين صنايع استان در يك مكان كاملاً تخصصي و رشد و شكوفايي امر پژوهش در منطقه مي‌باشد.

متن مقاله
معرفي آزمايشگاه مركزي دانشگاه شهيد چمران اهواز
آزمايشگاه مركزي دانشگاه شهيد چمران با 2050 متر زير بنا در دوطبقه تأسيس گرديده است. فاز اول اين مجموعه در فروردين ماه 1384 با حضور وزير محترم وزارت علوم و تحقيقات و فناوري جناب‌آقاي دكتر جعفر توفيقي افتتاح و مورد بهره‌برداري قرار گرفته است. از جمله اهداف اين مركز تجمع، نگهداري، سامان‌دهي و سرويس‌دهي دستگاه‌هاي داراي كاربرد عمومي براي دانشگاه و همچنين صنايع استان در يك مكان كاملاً تخصصي و رشد و شكوفايي امر پژوهش در منطقه مي‌باشد.

اسپكتروفتومتر NMR

اين دستگاه ساخت كارخانه Bruker مي‌باشد و با داشتن پراب‌هاي
 QNP (‌C13 , F9 , P31 ,H1 )، BBO (Ag109- p31)، BBI و MAS (حالت جامد) اطلاعات وسيعي در مورد نوع و تعداد هسته‌هاي موجود در ساختمان شيمياي اجسام در اختيار مي‌گذارد. اگر هسته‌اي در يك ميدان مغناطيسي قوي و يكنواخت قرار گيرد، بسته به عدد اسپين آن هسته، جهت‌گيري‌هاي مشخص و معيني را در ميدان خارجي خواهد داشت. هسته مي‌تواند در جهت ميدان و يا در خلاف جهت ميدان قرار گيرد. پديده روزنانس مغناطيسي هسته هنگامي رخ مي‌دهد كه هسته‌هاي هم جهت ميدان مغناطيسي خارجي (هسته پايدار)‌انرژي تابش راديو فركانس را جذب كرده و جهت اسپين خود را نسبت به آن ميدان تغيير دهد. برگشت مجدد اسپين هسته‌اي به حالت اوليه توليد يك سيگنال راديو فركانس نموده و دستگاه آن را به صورت سيگنال رزونانس يا پيك ثبت مي‌كند.

كاربرد اين طيف‌سنج در:

- مطالعه مغناطيسي جهت تركيبات پارامغناطيس
- مطالعه ديناميك و تعيين مكانيسم واكنش‌ها
- شناسايي تركيبات آلي، معدني و زيستي مانند انواع داروها و آفت‌كش‌ها
- مطالعه تركيبات مختلف جامد با استفاده از پراب حالت جامد كه اطلاعات حاصل از اين تكنيك قابل رقابت با اطلاعات حاصل از تكنيك X-Ray تك بلور مي‌باشند.
- تعيين ساختار شيميايي تركيبات
- آناليز كمي تركيبات
- و مطالعه ترموديناميكي واكنش‌هاي مختلف مي‌باشد.

 

ميكروسكوپ‌هاي الكتروني

ميكروسكوپ‌هاي الكتروني دستگاه‌هاي قدرتمندي براي مطالعه ساختمان‌هاي ريز مي‌باشند. اين گونه ميكروسكوپ‌ها ضمن آن كه داراي توانايي بزرگ نمائي زياد مي‌باشند، داراي قدرت تفكيك بسيار بالايي نيز هستند. ميكروسكوپ‌هاي نوري قادر به تفكيك سلول‌ها و هسته‌ها از همديگر مي‌باشند، در حالي كه ميكروسكوپ‌هاي الكتروني قادرند در عمق بيشتري از سلول‌ نفوذ كرده و اجزاي داخلي سلول را نمايش داده و آنها را در معرض ديد و قدرت تماشاي انسان بگذارند. قدرت تفكيك چشم غير مسلح حدود 200 و قدرت تفكيك ميكروسكوپ‌هاي نوري حدود 250 نانومتر يعني در حدود هزار مرتبه بيشتر از چشم غير مسلح مي‌باشد. امروزه بررسي ويژگي‌ها و خاص مواد بدون مطالعه ريزساختار امكان‌پذير نيست. بررسي آرايش اتمي به همراه آناليز موضعي، اطلاعات ارزشمندي براي درك كامل خواص و رفتار مواد،‌ طراحي مواد نو و پيش‌بيني خواص مورد نياز فراهم نموده است. استفاده از تكينك‌هاي جديد بر اساس استفاده از پروب‌هاي الكتروني، يوني، مكانيكي، الكتريكي، مغناطيسي و نوتروني بر محدوديت‌هاي نور مرئي به عنوان يك پروب شناسايي،‌ فائق آمده‌اند به گونه‌اي كه بزرگ‌نمايي‌هاي بالاتر از يك ميليون برابر و در مقياس سه بعدي تا حد تفكيك اتمي امكان‌پذير است.

ميكروسكوپ‌ الكتروني روبشي

بهترين ميكروسكوپ جهت بررسي نمونه‌هاي بزرگ SEM مي‌باشد. ميكروسكوپ الكتروني اسكنينگ (Leo 1455 VP) با دستگاه سيستم تجزيه‌اي INCA اكسفورد، ميكروسكوپ تجزيه‌اي چند كاره‌اي است كه قادر به كار در حالت‌هاي خلاء بالا و پايين براي تصويربرداري و تجزيه كيفي و كمي ray – x جهت آزمون‌هاي حساس مي‌باشد. اين دستگاه يكي از كاربردي‌ترين ابزارهاي پژوهشي در زمينه‌هاي علوم مواد، متالورژي، علوم‌زيستي، پزشكي، دندانپزشكي، علوم گياهي و جانوري، فيزيك، نانوتكنولوژي و غيره است.

مزيت اين ميكرسكوپ تهيه سريع نمونه و امكان مشاهده نمونه‌هاي بزرگ بدون نياز به تهيه برش‌هاي باريك است.

كاربردهاي ميكروسكوپ الكتروني روبشي:

اطلاعات مورفولوژيكي: شكل، اندازه، نظم ذرات سازنده يك جسم كه روي سطح نمونه قرار دارند.
اطلاعات توپوگرافي: ويژگي‌ سطح و بافت يك جسم و همچنين ارتباط مستقيم ميان اين ويژگي‌‌ها و خواص سختي و بازتاب‌پذيري جسم را شامل مي‌شود.
اطلاعا ت كريستالوگرافي: ترتيب قرار گرفتن اتم‌ها در نمونه و ميزان نظم آنها را مشخص مي‌كند.
تركيب: تعيين عناصر و مواد مركب موجود در نمونه و مقادير نسبي آنها توسط اين دستگاه امكان‌پذير مي‌باشد.

 

ميكروسكوپ الكتروني عبوري TEM

اين ميكروسكوپ يك وسيله كاملاً ضروري براي تحقيقات نوين مرفولوژيكي است. همچنين درك بهتري از ساختمان ظريف سلول‌ها و بافت‌هاي گياهي و جانوري، باكتري‌شناسي، فراساختارهاي سلولي- مولكولي ميكروارگانيسم‌ها، مطالعات سيتوشيمي و ايمونو- سيتوشيمي، پاتولوژي، بررسي نمونه مواد شامل كنترل كيفيت پليمرها، رنگ‌ها و غيره را امكان‌پذير مي‌سازد.
اصول ساختمان اين ميكروسكوپ مشابه ميكروسكوپ نوري است. اما پرتوهاي مورد استفاده به جاي فوتون‌ها، از الكترون‌ها كه طول موجشان در حد آنگستروم است تشكيل شده‌اند. توليد الكترون از طريق گرم نمودن فيلامان تنگستن صورت مي‌گيرد. اين الكترون‌ها به وسيله اختلاف پتانسيلي تا 120 كيلو ولت شتاب مي‌گيرند. دسته پرتو الكتروني توسط دو كندانسور الكترومغناطيسي كانوني مي‌شود. تصوير بر روي يك پرده فلورسنت تشكيل شده و با يك ذره بين دو چشمي تنظيم مي‌گردد. اين تصوير بر روي صفحات عكاسي كه در زير پرده فلورسنت قرار دارند و يا مونيتورهاي دستگاه ثبت مي‌شود.

كاربردها:

• تصويربرداري از ريزساختارها در بزرگ‌نمايي‌هاي تا 600،000 برابر جهت آشكارسازي جزئيات ساختاري با قدرت تفكيك كمتر از 1 نانومتر؛
• تعيين ساختار و جهت‌گيري كريستالي؛
• تهيه تصوير صفحات كريستالي؛
• تعيين خصوصيات ريزساختاري فلزات، سراميك‌ها، مواد زمين‌شناسي، پليمرها و مواد بيولوژيكي در بزرگ‌نمائي بسيار زياد؛
• شناسائي تركيب شيميايي و ساختار بلوري فازهاي غيرآلي، رسوبات و آلودگي‌ها.
آماده‌سازي نمونه:
در ميكروسكوپ الكتروني TEM مانند ميكروسكوپ معمولي نياز به تهيه نمونه در مقاطع باريك مي‌باشد زيرا در TEM دسته پرتو الكتروني از نمونه عبور نموده و بدين طريق تصوير تشكيل مي‌شود. براي آن كه دسته پرتوالكتروني به راحتي بتواند از نمونه عبور كند ضخامت نمونه بايد كم باشد. اين كار مي‌تواند با قالب‌گيري نمونه (Embedding) در يك ماده سخت مانند رزين و سپس برش قطعات با ضخامت مناسب به وسيله الكترواميكروتوم انجام شود.

 

1
منبع مقاله :
شبكه آزمايشگاهي فناوري نانو
سازندگان ایرانی تجهیزات آزمایشگاهی
فهرست  تجهيزات
فهرست آزمايشگاه ها
 نرم افزار مديريت اطلاعات آزمايشگاهي
 كارگاه هاي آموزشي
ستاد ویژه توسعه فناوری نانو